Chợ cuối tuần khác ngày thường thế nào: giờ đông, người mua, hàng bán

Chợ cuối tuần khác ngày thường ở ba điểm chính: giờ đông lùi muộn và kéo dài hơn, người đi chợ là cả gia đình thay vì một người tranh thủ trước giờ làm, và giỏ hàng nhiều hơn, cầu kỳ hơn cho những bữa ăn đông người. Người bán vì thế nhập thêm hàng, thêm người phụ sạp; còn những chợ nổi tiếng thì đón thêm khách tham quan. Ở một số chợ thiên về bán sỉ, nhịp cuối tuần lại có thể thưa hơn ngày thường.

Ai đi chợ vào cuối tuần

Ngày thường, chợ sáng là của những người phải tranh thủ: mua nhanh trước giờ làm, trước giờ vào lớp của con. Cuối tuần, thành phần người đi chợ rộng ra. Người đi làm giờ hành chính lần đầu trong tuần có thời gian đi chợ thong thả. Cả gia đình đi cùng nhau, trẻ con theo bố mẹ. Người trẻ sống một mình ra chợ mua đồ nấu cho cả tuần. Ở những chợ nổi tiếng, khách du lịch trong nước và khách nước ngoài cũng đông hơn.

Sự thay đổi thành phần ấy kéo theo thay đổi nhịp: ít người vội, nhiều người dừng lâu trước sạp, hỏi nhiều hơn, chọn kỹ hơn. Chợ đông, nhưng là một kiểu đông chậm rãi.

Giờ giấc: cao điểm lùi và dàn ra

Ngày thường, cao điểm chợ sáng ở phần lớn chợ dân sinh dồn vào khoảng sáu rưỡi đến tám rưỡi. Cuối tuần, không ai phải đi làm sớm, nên đỉnh đông thường lùi về khoảng bảy đến mười giờ và kéo dài hơn. Chợ chiều cuối tuần cũng khác: thưa hơn ngày thường, vì không có dòng người tan tầm, nhưng lại có thêm người mua chuẩn bị cho bữa tối gia đình.

Giỏ hàng cuối tuần: mua nhiều và mua khác

Cuối tuần là lúc nhiều gia đình nấu bữa lớn: con cháu về ăn cơm với ông bà, bạn bè đến chơi, hay đơn giản là có thời gian nấu những món ngày thường không kịp làm. Vì thế, khu hải sản, sạp thịt bò, thịt gà, sạp rau thơm và trái cây thường bán chạy hơn. Hoa tươi cũng được mua nhiều hơn để cắm trong nhà.

Người trẻ sống ở thành phố có thói quen khác: đi chợ một lần vào cuối tuần, mua đồ cho mấy ngày tiếp theo, cất tủ lạnh. Nhóm khách này hỏi nhiều về cách bảo quản: rau nào để được lâu, thịt nên chia phần thế nào, cá nên làm sẵn hay để nguyên. Những sạp quen khách trẻ thường chuẩn bị sẵn hàng chia phần nhỏ, rau đã nhặt.

Những ngày "cuối tuần" không rơi vào cuối tuần

Ở Việt Nam, nhiều dịp gia đình tính theo lịch âm, nên ngày giỗ, ngày rằm, mùng một có thể rơi vào giữa tuần. Khi một ngày rằm trùng thứ Bảy hay Chủ nhật, chợ đông hơn hẳn, vì vừa có người mua đồ lễ, vừa có người đi chợ cuối tuần bình thường. Người bán lâu năm luôn nhìn cả hai lịch để tính lượng hàng nhập.

Người bán chuẩn bị gì cho cuối tuần

Tiểu thương thường nhập nhiều hàng hơn vào sáng thứ Bảy và Chủ nhật, nhất là những mặt hàng bán chạy cuối tuần. Nhưng nhập bao nhiêu là một bài toán: thời tiết xấu, một dịp nghỉ dài khiến nhiều người về quê, hay một tuần cuối tháng ít tiền, đều làm lượng khách thay đổi. Những người bán lâu năm dựa vào kinh nghiệm của các tuần trước và lời dặn của khách quen.

Cuối tuần cũng là lúc nhiều sạp có thêm người phụ. Con cái nghỉ học ra phụ bố mẹ trông hàng, đưa hàng, nhận tiền. Cảnh trẻ con lớn lên giữa sạp hàng, học đếm tiền, học cân hàng từ những buổi sáng cuối tuần là chuyện rất quen ở chợ Việt.

Cuối tuần dài và kỳ nghỉ lễ: nhịp đảo ngược

Những kỳ nghỉ dài như dịp 30/4 – 1/5 hay Quốc khánh 2/9 thường đảo ngược nhịp cuối tuần ở các thành phố lớn. Nhiều người làm việc ở đô thị về quê hoặc đi du lịch, chợ dân sinh trong khu dân cư thưa hẳn; một số tiểu thương cũng nghỉ bán để về quê. Ngược lại, chợ ở các thành phố du lịch và chợ quê lại đông hơn ngày thường. Người bán ở đô thị lớn vì thế thường nhập ít hàng tươi sống hơn trong những ngày này, và người đi chợ nên chuẩn bị là có sạp quen tạm nghỉ.

Chợ nổi tiếng vào cuối tuần

Với những chợ đã thành điểm tham quan như chợ Bến Thành ở TP.HCM, chợ Đồng Xuân ở Hà Nội, chợ Đà Lạt hay chợ Hội An, cuối tuần thường đông khách tham quan hơn ngày thường. Ở đó, hai dòng người cùng đi trong một không gian: người địa phương đi chợ nấu ăn và khách đi xem, mua quà. Hai nhóm có nhịp khác nhau: người đi chợ đi nhanh, biết mình cần gì; khách tham quan đi chậm, dừng chụp ảnh.

Ở Hà Nội, khu phố cổ quanh chợ Đồng Xuân còn có chợ đêm cuối tuần trên tuyến phố Hàng Đào kéo về phía chợ, họp vào các tối cuối tuần. Đó là một không gian khác hẳn chợ ban ngày, với mặt hàng và người bán riêng. Nhiều thành phố còn tổ chức phố đi bộ hay phiên chợ nông sản vào cuối tuần, khiến khu phố quanh chợ có một nhịp riêng của thứ Bảy, Chủ nhật.

Chợ thiên về bán sỉ: khi cuối tuần lại thưa

Không phải chợ nào cuối tuần cũng đông. Những chợ có nhiều sạp bán sỉ quần áo, vải, hàng tạp hoá cho tiểu thương các tỉnh khác lại có nhịp theo đơn hàng của khách buôn, không theo lịch nghỉ của người đi làm. Ở những chợ này, ngày thường có khi tấp nập hơn, còn Chủ nhật có nơi thưa khách hơn, một số sạp nghỉ. Nhịp cụ thể khác nhau theo từng chợ; người định tới mua nên hỏi trước.

Đi chợ cuối tuần cho dễ chịu

• Đi sớm nếu cần hàng tươi sống: cuối tuần hải sản và thịt cho món cầu kỳ bán nhanh, đi sau chín giờ có khi hết loại mình cần.
• Đặt trước với sạp quen: bữa lớn cần nhiều hàng thì nhắn trước từ thứ Sáu, người bán nhập đủ và chuẩn bị sẵn.
• Đi cùng trẻ con thì giữ tay, đi lề lối: lối chợ hẹp, sàn khu tươi sống trơn; nên cho trẻ đi phía trong, tránh chỗ người khuân hàng.
• Mua đồ cho cả tuần thì đi theo vòng: mua hàng khô trước, rau củ sau, thịt cá cuối cùng để đồ tươi không phải xách lâu.
• Nhớ rằng người bán cũng đang bận hơn: cuối tuần khách đông và hỏi nhiều; kiên nhẫn một chút, cảm ơn khi được chỉ dẫn.