Chợ đêm Hội An đường Nguyễn Hoàng bên kia sông Hoài

Chợ đêm Hội An nằm trên đường Nguyễn Hoàng, thuộc cồn An Hội, bên kia sông Hoài nhìn sang phố cổ. Mỗi tối, dãy sạp dọc con đường thắp kín đèn lồng nhiều màu, bán đèn lồng, đồ lưu niệm, quần áo, đồ ăn vặt, và trở thành điểm dừng của hầu hết du khách sau khi dạo phố cổ. Muốn tới chỉ cần đi bộ qua cầu An Hội.

Điều làm chợ đêm này khác các chợ đêm khác là ánh sáng: ở đây đèn không chỉ để chiếu sáng, đèn chính là mặt hàng.

Vị trí: một chợ đêm bên kia sông

Phố cổ Hội An nằm bên bờ bắc sông Hoài, được UNESCO ghi danh là Di sản Văn hoá Thế giới năm 1999. Phía nam con sông là cồn An Hội, một dải đất nằm giữa các nhánh sông. Đường Nguyễn Hoàng chạy dọc cồn, và chợ đêm chiếm chính con đường ấy.

Đặt chợ đêm ở bên kia sông có mấy cái lợi dễ thấy:

• Giữ nhịp riêng cho phố cổ. Phố cổ vẫn là không gian của nhà cổ, hội quán, cửa hàng lâu năm; dãy sạp tạm dồn sang bờ bên kia, không chen vào những con phố hẹp vốn đã đông khách.
• Có một lối dẫn tự nhiên. Cầu An Hội là cây cầu nhỏ nối hai bờ, chủ yếu cho người đi bộ. Khách dạo phố cổ đi qua cầu là vào thẳng đầu chợ.
• Nhìn được cả hai bờ. Từ bờ An Hội có thể nhìn sang dãy nhà cổ bên kia sông sáng đèn, và ngược lại. Mặt sông giữa hai bờ trở thành một phần của cảnh chợ.

Về hành chính, Hội An từ tháng 7/2025 thuộc thành phố Đà Nẵng, sau khi tỉnh Quảng Nam và Đà Nẵng hợp nhất. Với người đi chợ, điều này không làm thay đổi gì ở con phố, nhưng khi tra thông tin, quy định hay liên hệ cơ quan quản lý, nên tìm theo đơn vị hành chính mới.

Đèn lồng: vừa là hàng, vừa là đèn

Đèn lồng gắn với Hội An từ lâu, thường được cho là có gốc từ thời phố cảng có đông thương nhân người Hoa, người Nhật lui tới. Ngày nay nghề làm đèn lồng vẫn còn ở Hội An và các vùng lân cận, với khung tre uốn, bọc vải lụa hoặc vải màu, có loại gấp gọn để mang đi xa.

Ở chợ đêm, những sạp đèn lồng treo hàng chục, hàng trăm chiếc từ mái xuống, thắp sáng cả cụm. Chính chúng làm nên bức ảnh quen thuộc của chợ: một đường hầm ánh sáng đỏ, vàng, xanh, tím. Người bán không cần biển hiệu, chính món hàng đang sáng là thứ kéo khách lại.

Mua đèn lồng mang đi xa

• Chọn loại gấp được nếu phải đi máy bay: khung xếp lại thành dẹt, cho vào vali dễ dàng.
• Xem kỹ khung và đường dán vải, kéo thử phần gấp mở vài lần.
• Hỏi phần đui đèn: đèn bán cho khách thường không kèm dây điện, nếu muốn treo thắp sáng ở nhà cần lắp thêm, chọn bóng ít toả nhiệt.
• Hỏi về lớp vải: vải lụa và vải tổng hợp khác nhau về độ bền màu và cách lau chùi.

Chợ đêm Hội An bán gì khác

Ngoài đèn lồng, mặt hàng ở chợ đêm nghiêng mạnh về quà lưu niệm:

Các món ăn trứ danh của Hội An như cao lầu, mì Quảng, bánh mì thường gặp ở hàng quán trong phố cổ và khu chợ Hội An ban ngày nhiều hơn là ở các sạp chợ đêm. Chợ đêm là nơi ăn vặt, đi dạo; muốn ăn bữa chính thì vào hàng quán.

Sông Hoài lúc tối

Không thể nói về chợ đêm Hội An mà bỏ qua con sông bên cạnh. Buổi tối, mặt sông Hoài đầy thuyền nhỏ chở khách đi dọc bờ, và nhiều người thả đèn hoa đăng xuống nước như một nghi thức cầu may. Từ chợ đêm, chỉ vài bước là ra bến, nhìn dòng đèn trôi.

Nhịp của chợ vì vậy gắn với nhịp của sông: khách đi chợ, xuống thuyền, rồi lại lên chợ. Những đêm rằm âm lịch, phố cổ Hội An có các hoạt động đêm phố cổ với đèn lồng, đèn hoa đăng, biểu diễn dân gian, và khu vực hai bờ sông đông hơn hẳn ngày thường.

Mùa lũ

Hội An nằm ở vùng hạ lưu sông Thu Bồn, mùa mưa lũ miền Trung thường rơi vào khoảng tháng 10, tháng 11. Có những năm nước sông dâng vào các con phố ven sông, kể cả phía phố cổ lẫn bờ An Hội. Những ngày ấy chợ đêm có thể nghỉ hoặc thu hẹp, các sạp dọn hàng lên cao. Đó là chuyện thường niên mà người buôn bán ở đây đã quen ứng phó. Du khách đi vào mùa này nên theo dõi tin thời tiết và thông báo của địa phương.

Nhịp một tối ở chợ đêm Hội An

1. Chiều muộn: các sạp ra hàng, treo đèn. Phố cổ lúc này đang chuyển từ ánh nắng sang ánh đèn, nhiều khách chờ đúng lúc này để chụp ảnh.
2. Chạng vạng: đèn lồng thắp lên đồng loạt, thuyền trên sông bắt đầu đông.
3. Đầu buổi tối: đỉnh đông, dòng người qua lại cầu An Hội liên tục.
4. Về khuya: khách thưa, các sạp lần lượt tắt đèn, gỡ hàng.

Đi chợ đêm Hội An cho dễ chịu

• Đi bộ là chính. Khu phố cổ và hai bờ sông có quy định hạn chế xe theo giờ; gửi xe ở điểm giữ xe hợp lệ rồi đi bộ.
• Qua cầu chậm: cầu An Hội là nút cổ chai tự nhiên giữa hai bờ, lúc đông nên đi chậm, không dừng giữa cầu quá lâu.
• Chụp ảnh lịch sự: nhiều sạp đèn lồng rất đẹp, nên hỏi người bán trước khi đứng lâu chụp ảnh trước sạp, và nhường lối cho người mua.
• Cẩn thận lửa: đèn hoa đăng có nến; khi cầm đèn giấy đi trong chỗ đông, giữ khoảng cách với quần áo, tóc của người khác.
• Hỏi giá và cách tính trước khi mua hay xuống thuyền.

Góc nhìn hôm nay: phố cảng xưa, chợ đêm nay

Hội An từng là thương cảng sầm uất của xứ Đàng Trong, nơi tàu thuyền nhiều nước ghé buôn. Chợ đêm hôm nay nhỏ hơn rất nhiều so với cái phố cảng ấy, nhưng nó tiếp tục một điều cũ: Hội An vẫn sống bằng việc đón khách từ xa tới và bán cho họ thứ mang về.

Muốn hiểu sâu hơn, có thể ghé các bảo tàng và nhà cổ trong phố cổ Hội An (dùng vé tham quan phố cổ theo quy định hiện hành), tìm hồ sơ di sản "Hoi An Ancient Town" trên trang của UNESCO, ghé làng gốm Thanh Hà hoặc các cơ sở làm đèn lồng để xem đèn được làm ra thế nào trước khi lên sạp. Đi chợ đêm xong, quay lại phố cổ lúc sáng sớm khi đường còn vắng, sẽ thấy cùng một nơi mà như hai thế giới.